Khi nhắc đến hàng không, nhiều người thường nghĩ đến phi công hay kỹ sư tàu bay. Nhưng phía sau mỗi chuyến bay an toàn và đúng giờ là cả một đội ngũ dịch vụ vận hành nhịp nhàng từ quầy làm thủ tục, nhà ga, tàu bay, khu vực phòng chờ, cửa hàng mua sắm cho đến các đại lý đại lý giao nhận hàng hóa, phục vụ vé máy bay. 

Sân bay ngày nay không chỉ là điểm đến, điểm đi, mà còn là trung tâm thương mại, dịch vụ và trải nghiệm quốc tế. Chính vì vậy, nhu cầu về những nhà quản trị dịch vụ chuyên nghiệp trong môi trường hàng không ngày càng tăng cao.

Chuyên ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không ra đời nhằm đào tạo những nhân sự có khả năng tổ chức, điều hành và nâng cao chất lượng dịch vụ trong hệ thống sân bay và hãng hàng không, góp phần tạo nên ấn tượng đẹp cho mỗi hành khách. 

Ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không là gì?

Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không là chuyên ngành tập trung đào tạo nguồn nhân lực quản lý và vận hành các hoạt động dịch vụ thương mại trong môi trường hàng không. 

Đây là lĩnh vực bao gồm:

• Dịch vụ trên chuyến bay
• Dịch vụ mặt đất và phục vụ chuyến bay
• Phục vụ hàng hóa hàng không
• Phục vụ thương mại trong nhà ga 
• Chăm sóc khách hàng hàng không
• Quản trị vận hành và kiểm tra dịch vụ

Sinh viên theo học không chỉ hiểu về nghiệp vụ dịch vụ mà còn được trang bị kiến thức quản trị, kinh doanh và đặc thù môi trường khai thác hàng không.

Mục tiêu đào tạo

Chuyên ngành hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn vững vàng, kỹ năng nghề nghiệp thành thạo và thái độ chuyên nghiệp trong môi trường hàng không.

1. Về kiến thức

Sinh viên được trang bị:

• Kiến thức khoa học xã hội, văn hóa, chính trị, pháp luật, công nghệ và sự hiểu biết về các vấn đề trong dịch vụ thương mại hàng không trong công việc.
• Phân tích xu hướng quản lý, điều hành kinh doanh và công nghệ; nhu cầu của thị trường, nguồn lực của tổ chức dựa trên việc vận dụng các khái niệm, các lý thuyết, các mô hình và các cách tiếp cận của hoạt động dịch vụ thương mại hàng không.
• Đánh giá tác động và tầm quan trọng của các yếu tố trong môi trường kinh doanh, sự đa dạng và toàn cầu hoá đến tổ chức và các quyết định trong lĩnh vực lĩnh vực dịch vụ thương mại hàng không.
• Hoạch định chiến lược, kế hoạch nhằm vận hành hiệu quả hoạt động dịch vụ thương mại hàng không.

2. Về kỹ năng

Sinh viên được rèn luyện:

• Kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, đàm phán trong môi trường nghề nghiệp
• Kỹ năng tổ chức, điều phối và giám sát dịch vụ
• Kỹ năng xử lý tình huống trong môi trường áp lực cao
   
• Kỹ năng làm việc nhóm và phối hợp liên bộ phận
• Kỹ năng sử dụng ngoại ngữ để giao tiếp trong môi trường kinh doanh toàn cầu (đạt tối thiểu bậc 3/6 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc)
• Kỹ năng công nghệ thông tin
   

3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có:

• Sức khỏe thể chất và tinh thần tốt
• Hiểu biết về đạo đức nghề nghiệp
• Thái độ cư xử chuẩn mực và chuyên nghiệp trong công việc
• Chủ động tự định hướng, thích ứng với các thay đổi trong  môi trường làm việc khác nhau
• Ý thức học tập suốt đời

Sinh viên ngành Quản trị dịch vụ thương mại Hàng không học gì?

Theo chương trình đào tạo của ngành Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành - chuyên ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không của Học viện Hàng không Việt Nam, sinh viên sẽ trải qua chương trình đào tạo kết hợp giữa khối kiến thức đại cương, kiến thức ngành, cơ sở ngành và chuyên ngành. 

1. Khối kiến thức đại cương 

Nhìn chung, sinh viên ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không sẽ học các kiến thức về lý luận chính trị, khoa học xã hội, ngoại ngữ, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh theo yêu cầu bắt buộc của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với tất cả các chương trình đào tạo trình độ đại học tại Việt Nam.

Các môn bao gồm: Pháp luật đại cương, Cơ sở văn hóa Việt Nam, Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, ….

2. Khối kiến thức cơ sở ngành

Trong khối kiến thức này, các bạn sẽ được tìm hiểu tổng quan về du lịch, hàng không dân dụng và kinh tế. 

3. Khối kiến thức ngành

Khối kiến thức tập trung xây dựng tư duy quản trị toàn diện cho sinh viên trước khi phân luồng vào chuyên ngành cụ thể. Sinh viên sẽ được tiếp cận với các kiến thức Quản trị kinh doanh trong dịch vụ hàng không như: Quản trị kinh doanh lữ hành, Marketing du lịch/dịch vụ, Quản trị cơ sở lưu trú du lịch/ Thương mại điện tử,...

3. Khối kiến thức chuyên ngành

Ở học phần này, sinh viên không học lý thuyết tổng quan chung nữa, mà đi thẳng vào cốt lõi của ngành dịch vụ hàng không. Cụ thể, sinh viên được trang bị:

• Tư duy lấy khách hàng làm trung tâm: Thể hiện qua các môn Dịch vụ chăm sóc khách hàng và Quản trị trải nghiệm khách hàng trong ngành Hàng không. Sinh viên học cách làm hài lòng hành khách trong một môi trường đặc thù, nơi áp lực thời gian và không gian rất lớn.
• Chuẩn mực ngoại hình và giao tiếp: Môn Tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp và Đa văn hóa trong dịch vụ thương mại hàng không giúp sinh viên định hình tác phong, rèn luyện kỹ năng giao tiếp linh hoạt với hành khách đến từ nhiều quốc gia và nền văn hóa khác nhau.

Sinh viên còn học các môn như An toàn hàng không, Bán lẻ và Kinh doanh cửa hàng miễn thuế giúp người học nắm vững các quy định an ninh, an toàn và kiến thức thương mại đặc thù tại sân bay. 

Từ đó, trường chia làm 2 định hướng Khai thác mặt đất và phục vụ chuyến bay; Dịch vụ trên chuyến bay. 

• Tổ hợp Mặt đất sẽ giúp sinh viên am hiểu các quy trình làm thủ tục, luật pháp , quy trình kho bãi/băng chuyền.
• Tổ hợp Trên không sẽ học về các kỹ năng phục vụ và an toàn bay. Đặc biệt, quan tâm sâu sắc đến sức khỏe thể chất và tâm lý của nhân sự và hành khách.

Ngoài ra, sinh viên sẽ còn có các học phần thực hành nghề nghiệp, thực tập tại doanh nghiệp giúp sinh viên trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, nhận ra những ưu và khuyết điểm để rèn luyện bản thân ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. 

Cơ hội việc làm

Sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực hàng không, đặc biệt trong giai đoạn hiện tại đến năm 2030 đang kéo theo nhu cầu nhân lực rất lớn, mở ra những cơ hội nghề nghiệp đầy triển vọng và mang tính thực tiễn cao để định hướng vững chắc cho các bạn sinh viên Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không. 

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại:

• Các cảng hàng không, sân bay, nhà ga
• Hãng hàng không nội địa và quốc tế
• Công ty phục vụ mặt đất
• Các đại lý giao nhận hàng hóa
• Các văn phòng đại diện của hãng bay

Một số vị trí công việc cụ thể:

• Chuyên viên dịch vụ hàng không: Quản lý và thực hiện các hoạt động liên quan đến dịch vụ hàng không như đặt vé, kiểm soát hành lý, và hỗ trợ khách hàng.
• Tiếp viên hàng không.
• Chuyên viên sales & marketing Hàng không: quảng bá sản phẩm, cung cấp dịch vụ hàng không và phân tích thị trường hàng không.
• Giảng viên và Nghiên cứu viên về Kinh doanh và Kinh doanh Quốc tế tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu.
• Chuyên viên hướng dẫn du lịch: Hướng dẫn khách du lịch trong các tour và chương trình du lịch, cung cấp thông tin về điểm đến, văn hóa địa phương và lịch sử.
• Chuyên viên tư vấn du lịch: Cung cấp tư vấn và hỗ trợ cho du khách trong việc lên kế hoạch và tổ chức các chuyến đi.
• Nhân viên bộ phận kinh doanh thương mại: Tham gia vào quản lý và điều hành các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp du lịch và hàng không.
• Chuyên viên quản lý hệ thống dịch vụ khách hàng: Theo dõi và cải thiện quy trình phục vụ khách hàng, đảm bảo sự hài lòng và trải nghiệm tích cực của hành khách.
• Chuyên viên quản lý dữ liệu khách hàng: Phân tích dữ liệu khách hàng để hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của họ, từ đó đề xuất cải tiến dịch vụ.
• Quản lý sự kiện hàng không: Tổ chức và quản lý sự kiện, hội nghị, triển lãm liên quan đến ngành hàng không và du lịch.
• Quản lý quan hệ khách hàng doanh nghiệp: Chăm sóc và duy trì mối quan hệ với khách hàng doanh nghiệp và đối tác thương mại chiến lược.
• Chuyên viên an toàn hàng không: Đảm bảo tuân thủ các quy tắc an toàn hàng không, giám sát và thực hiện biện pháp cải thiện an toàn.

Cơ sở đào tạo

Hiện nay chỉ có duy nhất Học viện Hàng không Việt Nam cung cấp chương trình đào tạo chính quy dành cho chuyên ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không thuộc ngành Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành.

Ngoài ra, một số cơ sở khác đào tạo các ngành liên quan như Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam (ngành Dịch vụ Thương mại Hàng không), Đại học Duy Tân (Quản trị Du lịch & Dịch vụ Hàng không). 

Các phương thức tuyển sinh ngành Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không

1. Xét điểm thi tốt nghiệp THPT QG: xét tổ hợp ĐT01: Toán nhân hệ số 2 và 2 môn tự chọn; hoặc Văn nhân hệ số 2 và 2 môn tự chọn (không bao gồm toán)
2. Xét điểm học bạ lớp 12 (2 học kỳ): xét tổ hợp ĐT01: Toán nhân hệ số 2 và 2 môn tự chọn; hoặc Văn nhân hệ số 2 và 2 môn tự chọn (không bao gồm toán)
3. Xét điểm kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐHQG TP.HCM hoặc ĐHQG Hà Nội tổ chức)
4. Xét tuyển bằng chứng chỉ quốc tế SAT/ACT/IB
5. Xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ GD&ĐT

Những tố chất phù hợp với ngành

Để theo học và phát triển tốt trong lĩnh vực này, bạn nên có:

• Khả năng giao tiếp tự tin bằng tiếng Việt và ngoại ngữ khác (đặc biệt là tiếng Anh)
• Tác phong chuyên nghiệp, kỷ luật
• Khả năng quản lý bản thân
• Tỉ mỉ, khéo léo
• Khả năng làm việc trong môi trường quốc tế
   

Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không không chỉ là một chuyên ngành về “dịch vụ”, mà còn là lĩnh vực kết hợp giữa quản trị, thương mại, vận hành trong môi trường hàng không hiện đại.

Nếu bạn yêu thích môi trường năng động, mong muốn làm việc trong không gian quốc tế và muốn trở thành người đứng sau những dịch vụ chuẩn mực tại sân bay, đây là một lựa chọn đáng để cân nhắc. Bởi trong thế giới hàng không rộng lớn ấy, không chỉ có những người điều khiển máy bay, mà còn có những người kiến tạo chất lượng dịch vụ, góp phần làm nên hình ảnh chuyên nghiệp cho ngành hàng không Việt Nam.

Nguồn tài liệu tham khảo: 

Học viện Hàng không Việt Nam. Quản trị Dịch vụ Thương mại Hàng không. Truy cập tại: https://vaa.edu.vn/chi-tiet-dao-tao/quan-tri-dvtm-hk/

Học viện Hàng không Việt Nam. Dịch vụ Thương mại Hàng không. Truy cập tại: https://tuyensinhhvhk.vaa.edu.vn/en/dich-vu-thuong-mai-hang-khong/